Ben je daar voor opgeleid?

Francis Bacon. Kunstschilder. Afgelopen zondag zag ik werk van hem in Zomergasten. Keuze van van DIs. Ik herkende wel een paar van Bacon’s werken en ik meen zijn naam ook wel eens tegengekomen te zijn, maar echt in mijn systeem zat hij niet. Nu wel. Niet zozeer door zijn kunst zelf, maar door een uitspraak die ik hem hoorde doen in een videofragment. Die uitspraak maakte indruk. Ik schilder namelijk zelf ook. Nou ja, ik maak schilderijen, maar ben al een jaar niet in mijn atelier geweest. Ja, ik heb ook een eigen atelier. Klein, vier bij vijf, schat ik, maar toch. De header van dit blog is een deel van het laatste afgeronde schilderij, bijvoorbeeld. Ik kijk er zelf graag naar. Ooit voeg ik nog wel een rijtje foto’s van mijn producten toe aan dit weblog.

Als men aan mij vraagt “wat stelt het voor?”, of “wat schilder jij dan zoal?”, is mijn standaard antwoord: “het stelt niets voor, letterlijk en figuurlijk”. En zo zie ik dat ook. Letterlijk: ik schilder niets na. Daar is fotografie voor. Ik weet dat ik nog geen kopje op het doek na zou kunnen schilderen. Boeit me ook niet; ik vind het wel kunstig als anderen dat wel heel mooi kunnen. Maar pas al er iets mee gebeurt, dan gaat het mij raken. Mijn eigen criterium is: hoe is dat zo op het doek gekomen? Als je het zou willen, dan krijg je het niet voor elkaar. Zoiets. Maar het moet niet ergens op lijken.

Maar figuurlijk haal ik met ‘het stelt niets voor’ mijzelf als kunstenaar niet echt omhoog. Ik besef dat.  Dat heeft een oorzaak: ik heb geen enkele schildersopleiding gehad of andere kunstzinnige opleiding. In vertrouwde kringen vertrouw ik mijn gesprekspartner wel toe dat ik ook geen opleiding wil. Ik wil geen technieken leren. Ik wil alles zelf ontdekken, om zo te ontdekken welke stijl ik heb, hoe ik werk, hoe ik problemen tackel als ik even niet verder kom in een schilderij. En zo. Dat gaat dus verder dan schilderen alleen.  Op die opvatting krijg ik meestal geen respons (men zwijgt beleefd) of tegengas. Dat het toch wel heel goed is om een opleiding te volgen, dat je er veel van leert, etc. En toen kwam die zomeravond met Francis Bacon, erkend en gewaardeerd kunstschilder. Ik hoorde hem zeggen.’Nee, ik heb geen schilderopleiding gehad; ik moet er niet aan denken. Ik wil  geen technieken leren, ik wil alles zelf ontdekken’. Of woorden van gelijke strekking. Het was of ik mij zelf hoorde praten, maar nu zei een kunstenaar van aanzien dat. Wat een katarsis!.

Maar als het goed is om niet opgeleid te worden, wat betekent dat dan voor ons onderwijs? Zijn er nog meer ‘vakken’ waarin je maar beter niet opgeleid kan worden? Opgeleid worden of zelf leren? Ik denk dat ik het verschil wel weet en ook waar ik voor kies. Jij ook?

 

Reacties zijn gesloten.