prof. Heering / onderwijs en vorming

Het zal eind 60-er jaren geweest zijn dat ik voor het eerst onderstaande passage las. Ik was in de eindfase van mijn opleiding tot schoolmeester.  Ondertussen een term uit de oude doos. Ik had niet zómaar voor het onderwijs gekozen en voelde me betrokken bij de ontwikkeling van kinderen. Maar er was meer. Wat dat was wist ik niet, althans: ik kon niet verwoorden wat ik van binnen wist. Totdat ik in het boek ‘Morgen is vandaag begonnen’ (wat ik al een fantastische titel vond. En nog) deze tekst las. Ik was verbouwereerd: hoe kon iemand mijn gedachten zo treffend verwoorden? Dit kan nooit meer beter, wist ik. En ik blijk op dit punt gelijk te hebben.

“De ethiek moet vragen dat al ons ontdekken, berekenen,  ontwerpen, vormgeven, onderworpen blijft aan de dienst aan de mens. Niet dat alles nuttig hoeft te zijn voor die mens, maar dat het die mens in zijn grote wereld en in zijn openheid daarvoor, ten goede komt.

Deze ethiek vraagt dus allereerst om een onderwijs, dat minder gericht is op het verschaffen van parate kennis dan op de openheid voor het leven en de omgang met de wereld. (…)

Belangrijker daarom dan onderwijs is eigenlijk de vorming van de mens. Tot nu toe ontwikkelde zich het vormingswerk naast het onderwijs. Dat is een noodmaatregel – het zou binnen het kader van het onderwijs moeten gebeuren. Onderwijs en  vorming voor de mens onderweg, de homo viatorwiens wereld  anders is dan nu. Zij zouden de mens moeten helpen om te gaan met zijn lichaam, zijn kracht, zijn verstand; om te gaan met de naaste, met de liefde, met het dier en de natuur; om te gaan met zijn geluk, zijn moeheid, zijn verdriet; en met de dood. En in dit alles om te gaan met de technische mogelijkheden tot beheersing van het leven. En zodoende een nieuwe balans te vinden tussen het genieten, dat als een goede zaak moge worden geprezen, en de ascese, zonder welke er niets groots bereikt kan worden.

(…)”.

 

Prof. dr. H. J. Heering

in

Morgen is vandaag begonnen / futurologische verkenningen
Uitgeverij N. Samson nv, 1998

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *