Feiten of mogelijkheden?

“Ik hou me maar liever bij de feiten”,zei recentelijk iemand tegen mij toen ik wat toekomstscenario’s aan hem voorlegde. Ik ben er maar niet op ingegaan, maar ik dacht wel: “Jammer voor hem, want zo heeft hij geen toekomst”.

Het klinkt zo stevig, zo rationeel, zo zekerstellend: “Ik hou me bij de feiten’. Maar feiten zijn kenmerken van het verleden. Misschien van het heden, maar dat is verleden voordat we het opgeschreven hebben. Het doet me ook denken aan die andere vastberaden zin waarmee ik met enige regelmaat mee wordt geconfronteerd: “Ik sta liever met beide benen op de grond’. Een oud Chinees spreekwoord zegt daarvan: Wie met beide benen op de grond staat komt geen stap verder’. Probeer het maar eens. Ook geen toekomst dus.

Het kwam allemaal weer bij mij boven toen ik weer eens zat te snuffelen in een van de boeken van prof. Arnold Cornelis. Een van de inzichten die hij doorgaf was dat het hebben van een toekomst niet gezien moet in het tijdsbegrip zoals wij dat gebruikelijk hanteren: het is nu 1 december 2003 en 1 december 2004 is dus ‘de toekomst’. Nee, dat is een soort ‘toekomende tijd’, of misschien zelfs niet meer dan de kalender… Cornelis beveelt ons aan de toekomst meer filosofisch te beschouwen en te beseffen dat er alleen toekomst is ‘als er mogelijkheden zijn’. Zonder mogelijkheden geen toekomst. Toekomst creëren we dus door mogelijkheden te denken. Dan is alles nog mogelijk. Wie in feiten denkt hoeft niet in actie te komen: het is toch zo?!

Maar het is niet zo, want er zijn altijd mogelijkheden. Dat komt door ons geniale brein: alle mogelijkheden kunnen gedacht worden. Sterker nog: elke mogelijkheid moet eerst gedacht worden voordat er aan wordt gewerkt.
Wie zich bij de feiten houdt doet zichzelf dus erg tekort…!

1999
Piet Boot

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *