Hoeveel macht wil jij?

‘Macht is het vermogen beslissingen te nemen, ook als de achterliggende redenen ongeldig zijn’. Dat is macht voor mij. . Macht hebben betekent bijvoorbeeld cijfers zo laten bijstellen dat ze een andere werkelijkheid weergeven. Of kennis / feiten onder de deksel houden of bewijsmateriaal verdoezelen die nadelig voor jou kunnen zijn. Macht betekent ook: zonder overleg lopende contracten open breken en je leveranciers minder gaan betalen. Macht hebben betekent dat je toch iemand aanneemt, terwijl heel je managementteam je adviseert dat niet te doen. En macht kan ook betekenen: kinderen geestelijk en/of lichamelijk mishandelen. Of hele volkeren. Macht is alom aanwezig en brengt niets goeds. Never nooit niet. Macht wordt uitgeoefend door ego-georienteerde zogenaamde leiders en gaat altijd over eigenbelang.

Ik schreef eerder drie blogs over drie woorden die we naar mijn idee uit onze mindset en dus ook uit ons vocabulaire moeten schrappen: hoop (19-06), debat (20-06) en belangen (22-06). Ik voeg ‘macht’ daar nu aan toe.

We hebben net weer het hele politieke circus van de verkiezingen achter de rug: de strijd om de macht in Nederland. Althans: zo wordt dat altijd gepresenteerd. Dat is onze mindset. ‘Als je de politieke macht hebt, krijg je dingen voor elkaar’. Dus gaan we bezig om met populistische en holle kreten zoveel mogelijk stemmen te vergaren om dan vervolgens zoveel mogelijk zetels te halen. Frappant is daarbij dat we het ook steeds hebben over het politieke ‘debat’ (laten we vooral de tegenstellingen vergroten, met het ook op ‘meer macht’) en dat we als politieke partij vooral opkomen voor de belangen van specifieke groepen in de samenleving. Oude paradigma’s verbonden aan het net zo oude paradigma dat je als regeringspartij dan de macht hebt jouw idealen door te zetten. Of door te drukken.

Ik vind het mooi als onze nieuwe politieke leiders zich aan de oude paradigma’s gaan onttrekken. Dat zij niet meer het debat zoeken, maar de dialoog. En dat zij niet meer het belang van de eigen kiezers/doelgroepen gaan bewaken, maar ‘ons aller belang’. En ‘ons aller belang’ houdt niet op aan onze landsgrenzen, zelfs niet aan die van Europa.

Om dat te doen is iets anders nodig dan macht: kracht. Werken vanuit kracht is werken vanuit wijsheid en overzicht. Werken vanuit kracht betekent alle belangen overziend vanuit het perspectief van het algemeen belang.  Kracht werkt verbindend en is transparant. Macht heeft niets van dat. Krachtige leiders kunnen, net als machtige leiders, beslissingen nemen die niet overeenkomstig zijn met de mening van de meerderheid van de degenen die het besluit betreft. Maar een krachtige leider geeft uitleg op basis van een inspirerende visie, neemt mensen mee naar een nieuw perspectief en geeft houvast aan degenen die nog niet meekunnen met dat nieuwe denken. Een krachtig leider raakt nooit uit zicht van zijn volgers. Of van haar volgers. Want laten we eerlijk zijn: het machtsdenken is toch wel heel erg een representant van mannelijk gedrag, ‘het mannelijke’. Kracht is verbonden aan het vrouwelijke,

Zelfs met haar vier zetels kan Jolanda Sap ook zonder macht zo nog veel betekenen en bereiken.

 

 

 

 

 

Bestaat er zoiets als ‘zinloos rijk’?

Ergens in mijn artikelen-documentatie moet ik het nog hebben liggen: een artikel over ‘zinloos rijk zijn’. Ik schat dat het daar al wel een jaar of tien ligt. Ik vond het begrip ‘zinloos rijk’ destijds al een interessante gedachte.  Het idee heeft mij ook nooit meer verlaten en nu lijkt het mij actueler dan ooit. Het begrip schiet bij mij altijd van het achterhoofd naar het voorhoofd als ik berichten hoor over extreme salarissen en prijzen in de sport, in de zakenwereld of in welke andere branche dan ook. Jaarsalarissen van miljoenen voor voetballers, Amerikaanse basketballers. Vertrekpremies voor mislukte directeuren. Topsalarissen bij multinationals. Filmsterren. Voorbeelden genoeg. Er zijn steeds meer plaatsen waar salarissen, prijzen, premies en/of bonussen worden toegekend en uitgekeerd die niet meer in verhouding staan tot de feitelijk geleverde prestatie. En die elke samenhang met de rest van de samenleving missen.

Ik ben van mening dat niet alle werk gelijk beloond hoeft te worden.  Maar de uitdagingen waar we in onze samenleving voor staan maken het nodig dat we met elkaar het beschikbare vermogen redelijk verdelen.  Zolang bijna één miljard mensen (van de zeven) nog honger heeft en bijna drie miljard nog niet beschikt over de meest elementaire sanitaire voorzieningen, dan past terughoudendheid in extreme materiele rijkdom. Overal ter wereld. Dat geldt dus ook vor de Russische oligarchen, Nigerianse en Arabische oliebaronnen, Amerikaanse industriëlen, enzovoort, enzovoort.

In deze tijd groeit ons ethisch bewustzijn. Volgens mij ligt deze bewustzijnsgroei ook aan de basis van de huidige crisis. Daarover in andere blogs.  Maar de ontwikkeling van dit ethisch bewustzijn vraagt ons ook na te denken over ‘zinloos rijk zijn’.

Ik besef dat aan dit onderwerp heel veel kanten zitten die ook heel complex in elkaar steken. Ik besef ook dat het een utopie is te verwachten dat er op korte termijn een kentering in komt. Er zijn te veel ‘gevestigde orden’, te veel ‘belangen’, er is te veel ego. En er zeker ook nog te veel drogredenen waarom het niet zou kunnen. Voor mij is het daarom al belangrijk het begrip te erkennen: “ja, ‘zinloos rijk’ bestaat!”