Waarom zou ‘zinloos rijk’ niet kunnen?

De bezwaren vliegen je om de oren op het moment dat je het begrip ‘zinloos rijk’ laat vallen.  Ik vermoed dat daar veel drogredenen tussen zitten. Hoewel mijn verwachtingen voor enig concreet resultaat op dit punt nihil zijn, is het toch de moeite waard eens te denkelen over wat er kan of gaat gebeuren als ‘zinloos rijk’ wel als maatschappelijk issue erkend zou worden.

‘Niemand wil meer voor top-functies in aanmerking komen’. Ik geloof daar niets van. Er zullen zeker gekwalificeerden afvallen omdat het ego niet meer voldoende wordt gestreeld. Maar er zullen voldoende geschikten staan te popelen het over te nemen. Dat zijn degenen die het vooral doen om betekenis te geven aan hun werk en hun leven. En daar zijn er steeds meer van.

‘Top-functies zijn uitermate inspannend. Wel 80 uur per week! Misschien zelfs 24/7.  Dat moet beloond worden’.  Vind ik ook.  Geldt trouwens ook voor veel bedienend personeel in de horeca dat ik én ’s ochtends én ’s middags én ’s avonds op mijn vakantie-eiland zie werken. En ook voor mijnwerkers in India, China, etc. En voor nog veel meer andere harde werkers. Maar de echte vraag is: wilen we dit? Dat top-banen zo hectisch moeten zijn. Ik geloof er niets van. Dat kunnen we echt anders organiseren! Al zullen daarvoor nog wel meer overtuigingen moeten worden ‘herdenkeld’.

Zo geloof ik ook niet dat getalenteerde voetballers niet meer in de hoogste teams en belangrijkste competities willen voetballen ‘omdat ze minder betaald worden’. Wat moeten ze anders? Ping-pongen?

‘Er zal minder geld zijn voor ‘goede doelen’.  Ik verwacht het niet; er is immers op andere wijze meer geld in omloop gekomen. Dat geld kan ook rechtstreeks naar die goede doelen. En de toch al gevende massa blijft.

‘Niemand kan meer een Picasso kopen’.  De vraag is dan wie dat nu dan nog wel kan. Moet dit soort hoogwaardige kunst niet à priori voor zo groot mogelijke groepen toegankelijk blijven? Waarom zou zoiets in één riante, maar besloten huiskamer moeten hangen?

‘Zinloos rijk’?.., ik begin er bijna in te geloven.

 

 

Bestaat er zoiets als ‘zinloos rijk’?

Ergens in mijn artikelen-documentatie moet ik het nog hebben liggen: een artikel over ‘zinloos rijk zijn’. Ik schat dat het daar al wel een jaar of tien ligt. Ik vond het begrip ‘zinloos rijk’ destijds al een interessante gedachte.  Het idee heeft mij ook nooit meer verlaten en nu lijkt het mij actueler dan ooit. Het begrip schiet bij mij altijd van het achterhoofd naar het voorhoofd als ik berichten hoor over extreme salarissen en prijzen in de sport, in de zakenwereld of in welke andere branche dan ook. Jaarsalarissen van miljoenen voor voetballers, Amerikaanse basketballers. Vertrekpremies voor mislukte directeuren. Topsalarissen bij multinationals. Filmsterren. Voorbeelden genoeg. Er zijn steeds meer plaatsen waar salarissen, prijzen, premies en/of bonussen worden toegekend en uitgekeerd die niet meer in verhouding staan tot de feitelijk geleverde prestatie. En die elke samenhang met de rest van de samenleving missen.

Ik ben van mening dat niet alle werk gelijk beloond hoeft te worden.  Maar de uitdagingen waar we in onze samenleving voor staan maken het nodig dat we met elkaar het beschikbare vermogen redelijk verdelen.  Zolang bijna één miljard mensen (van de zeven) nog honger heeft en bijna drie miljard nog niet beschikt over de meest elementaire sanitaire voorzieningen, dan past terughoudendheid in extreme materiele rijkdom. Overal ter wereld. Dat geldt dus ook vor de Russische oligarchen, Nigerianse en Arabische oliebaronnen, Amerikaanse industriëlen, enzovoort, enzovoort.

In deze tijd groeit ons ethisch bewustzijn. Volgens mij ligt deze bewustzijnsgroei ook aan de basis van de huidige crisis. Daarover in andere blogs.  Maar de ontwikkeling van dit ethisch bewustzijn vraagt ons ook na te denken over ‘zinloos rijk zijn’.

Ik besef dat aan dit onderwerp heel veel kanten zitten die ook heel complex in elkaar steken. Ik besef ook dat het een utopie is te verwachten dat er op korte termijn een kentering in komt. Er zijn te veel ‘gevestigde orden’, te veel ‘belangen’, er is te veel ego. En er zeker ook nog te veel drogredenen waarom het niet zou kunnen. Voor mij is het daarom al belangrijk het begrip te erkennen: “ja, ‘zinloos rijk’ bestaat!”